Share This Post

Nieuws

Taalontwikkeling en beginnende letterheid

Taalontwikkeling en beginnende letterheid

Klik hier : flyer taalontwikkeling en beginnende geletterdheid

De cursus taalontwikkeling en beginnende geletterdheid door Jane Farrall heeft inmiddels plaatsgevonden op 21 en 22 mei 2017.

Hieronder volgt de ervaringen van een aantal deelnemers .

Als eerste Marieke Bol die Jolanda Bruijns vertegenwoordigde.

Op zondag 21 en maandag 22 mei mocht ik, samen met mijn collega, deelnemen aan de cursus van Jane Farral. Ik was daar als leerkracht van een meisje van 9 met het Pitt Hopkins Syndroom én als moeder van een zoon van 9 met het Mowat Wilson Syndroom. Beide kinderen zijn niet sprekend, maar communiceren graag! En uiteraard wil ik ze daar zo goed mogelijk bij helpen en ondersteunen. 

Al een maand of wat liepen we hier in de klas echter een beetje op vast…. Uiteraard maken we gebruik van verwijzers (foto’s), verwijsliedjes en ondersteunende gebaren. We zagen dat het begrip groeide maar iets ‘terug zeggen’ dat konden ze niet, behalve met lichaamstaal en -houding. 

 Dat er véél meer mogelijk zou moeten zijn, daar was ik allang van overtuigd! Beide kinderen kunnen héél goed kiezen (welk werkje ze willen doen, wat ze op brood willen, zelfs welke nieuwe schoenen ze mooi vinden). Maar lang niet altijd had ik de mogelijkheid om ze te laten kiezen. Ik had geen systeem, geen archief met 1000 foto’s en al helemaal geen idee hoe ik ze meer kon laten zeggen dan de keuzes die ik ze gaf. 

 Tot afgelopen weekend! Met een enorme bevlogenheid heeft Jane ons meegenomen in een wereld vól mogelijkheden. Niet alleen op het gebied van communicatie, maar ook lezen/geletterdheid en schrijven kwamen uitgebreid aan bod. 

Deze cursus kwam voor ons precies op het juiste moment, het werd tijd om stappen te gaan zetten hierin. En nu weet ik hoe!

Met ons team op school hebben we afgesproken dat we een presentatie houden voor de mensen die er niet bij waren, we boeken en flipcards gaan maken, we gaan overleggen met de logopediste voor de implementatie van het PODD systeem en daar na de zomervakantie mee aan de slag gaan. 

 We kunnen haast niet wachten. 

 We willen de organisatie en Jane enorm bedanken voor deze schat aan waardevolle en bruikbare informatie. 

 Marieke Bol 

Hieronder de ervaringen van Nicolino en Ingrid Camardese.

Communicatie en geletterdheid

 Op zondag 21 en maandag 22 mei hebben Nicolino en ik de 2-daagse workshop van Jane Farrall gevolgd. De workshop was georganiseerd door Cathelijne Thomas (moeder van Celeste) en Violeta Giurgi (moeder van een dochter met Angelman Syndroom). We waren met zo’n 40 ouders en begeleiders van kinderen met Pitt Hopkins en Angelman Syndroom. Het niveau van communiceren van de kinderen bij beide syndromen is vergelijkbaar.

Jane is een zeer kundige en enthousiasmerende communicatiegoeroe die al meer dan 30 jaar werkt met kinderen met (verstandelijke) beperkingen. Zij is ervan overtuigd dat ieder kind op zijn/haar manier kan communiceren. Haar moto is: “No student is “too anything” to learn to read and write.”

Als we ervan uitgaan dat bepaalde kinderen iets niet kunnen leren en het ze daarom niet aanbieden, weten we zeker dat ze het ook nooit gaan leren!

Communicatie

Op de eerste plaats maakte Jane duidelijk dat als een kind niet praat, je een alternatieve communicatie tool moet aanbieden. Jane werkt met een PODD boek;

PODD staat voor Pragmatic Organised Dynamic Display. PODD is een communicatie systeem dat wereldwijd wordt gebruikt om mensen die niet kunnen spreken of geen volledige vocabulaire hebben te laten communiceren. Er zijn verschillende PODD boeken (kan ook op een Ipad), ieder boek heeft een verschillend aantal plaatjes. Per gebruiker zal er gekeken moeten worden naar een passend boek. Voorwaarde voor een dergelijke taal is dat je het eerst zelf (en de omgeving) moet leren om het op de juiste manier naar je kind te kunnen overbrengen.

De ouders van kinderen met het Angelman Syndroom werken vaak al met een PODD boek en zijn hiermee heel actief. Op Facebook plaatsen zij vaak posts onder de naam #seemeseemyaac.

Het communiceren met een PODD boek vraagt veel geduld en een lange adem. Het ene kind pakt het sneller op dan het andere kind, maar gemiddeld duurt het één tot drie jaar voordat kinderen zelf kunnen communiceren met hun PODD boek.

Om onze kinderen te leren lezen en schrijven, moeten ze het zelfde pallet aangeboden krijgen als kinderen zonder beperking. Dus veel voorlezen, letters leren en de motoriek van schrijven leren.

Voorlezen

interesseren voor literatuur en voorlezen is een voorwaarde voor taalontwikkeling. Als de interesse er niet is, is het goed om boekjes te kiezen (of te maken) die aansluiten bij de beleving van het kind. Op Tar Heel Reader (http://tarheelreader.org/) staan veel zelf gemaakte boekjes die te downloaden zijn. De boekjes zijn aan te passen zodat je bijvoorbeeld de naam van jouw kind erin kunt verwerken maar je kunt ook op een eenvoudige manier zelf boekjes ontwerpen.

Alfabet

Letters leer je per 2 of 3 stuks tegelijk aan omdat het kind een keuze moet hebben als er gevraagd wordt de juiste letter aan te wijzen. Bij het leren van de letters (en later het schrijven van woordjes) wordt gebruik gemaakt van een flipchart. Het kind wijst een letter aan en jij schrijft de letter op. Dit doe je ook als het kind een foutieve letter aanwijst. Je verbetert niet maar schrijft de letter op die het kind aanwijst. Als je klaar bent, schrijf jij de juiste letter (of het woordje eronder) zodat je kind kan zien welke letter juist is. Je geeft je kinderen heel veel complimentjes en hoopt zo dat het kind letters leren leuk gaat vinden en geïnteresseerd blijft om meer letters te leren.

 

Schrijven

Om het plaatje compleet te maken, moet de kinderen ook geleerd worden dat bij gesproken taal geschreven taal hoort. Dit is in veel gevallen nog het moeilijkst omdat de motoriek van de kinderen vaak beperkt is. Voor ieder kind moet gekeken worden wat voor haar/hem de beste “pen” is.

In het begin zal het vooral strepen/krassen zijn die er op papier worden gezet, maar dat maakt helemaal niet uit. Het is belangrijk dat je heel positief naar de kinderen bent en dat alles goed is wat ze doen. Ze moeten het gevoel krijgen dat ze kunnen schrijven en dan maakt het niet uit wat er op papier staat. Je kunt beginnen met het leren schrijven van de eigen naam. Onder hetgeen zij op papier zetten, zet jij hun naam en zegt dat je overeenkomsten ziet etc. etc. Door heel vaak te herhalen gaat hun tekening/schrijven overeenkomsten vertonen en zo hoop je dat kinderen op een gegeven moment gevoel krijgen voor woordjes, spaties en schrijven. Maak het zo aantrekkelijk mogelijk. Laat ze bijvoorbeeld een kaart “schrijven” voor opa of oma en doe deze samen op de post. Zo wordt “schrijven” leuk!

Bovenstaand is een hele beknopte samenvatting van hetgeen wij te horen hebben gekregen tijdens deze twee dagen. Kan me voorstellen dat je twijfelt aan de haalbaarheid van lezen/schrijven voor jouw kind maar zoals Jane zegt: Als we het niet aanbieden, gaan onze kinderen het zeker niet doen!!.

Zelf ben ik enthousiast na het horen van het verhaal van Jane en het zien van een aantal filmpjes waarin Jane werkt met kinderen en hele positieve resultaten boekt (zie ook de Facebook pagina: Jane Farrall Consulting). Deze workshop heeft ons bewust gemaakt van het feit dat wij thuis veel meer moeten aanbieden op het gebied van communicatie en geletterdheid. Wij hebben het geluk dat Jurre kan praten, op school een groot aantal letters heeft geleerd en zelfs bepaald woordjes herkent (omdat hij visueel sterk is). Echter het plakken van letters tot woordjes lukt (nog) niet en ben ik er nu achter gekomen dat Jurre ook totaal niet kan schrijven. Zijn schrijven is dus ook nog gewoon krassen/strepen. Hij leert op school letters door ze over te trekken maar zoals Jane al zei: daar leer je niet door schijven. Hier ligt zijn interesse dan ook niet, maar gelukkig hebben we tegenwoordig computers en wellicht kunnen wij hem met een leuke app leren schrijven. Bij ons is de grootste uitdaging om Jurre te motiveren om te werken en zijn concentratievermogen; want als Jurre ergens geen zin in heeft, kun je op je kop gaan staan maar dan zal hij zeker niet gaan doen:). Maar we gaan ons best doen en hopelijk kunnen we het spelenderwijs aanleren.

Zoals als de meeste dingen bij onze kinderen, zal het veel energie en geduld vergen om het werken met een PODD boek en geletterdheid aan te leren. Een hele uitdaging naast de zorgtaak die wel allemaal al hebben, maar wat zou het fantastisch zijn als we de wereld van onze kinderen op deze manier enigszins kunnen vergroten.
Ik wil Cathelijne en Violeta nog een keer bedanken voor het organiseren van de workshop en Cathelijne zoals beloofd: jij krijgt binnenkort een brief van Jurre!!).

En hier de ervaring van Piet Papavoine

Ik ging naar de cursus uit nieuwsgierigheid , en ook vanwege mijn bestuursfunctie om geïnformeerd te worden, maar ik had mijzelf al voorgenomen om geen Podd of zoiets gelijks te gaan gebruiken omdat het mij geen goed idee leek om met Cas weer een nieuw communicatiemanier te gaan starten.

Na het volgen van de cursus heb ik geleerd dat Podd of gelijkwaardig juist een middel is om te kunnen communiceren en zodoende bijvoorbeeld taalontwikkeling , lezen en schrijven mogelijk wordt. Met veel  YouTube filmpjes werd aangetoond dat het absoluut geen Utopie is dat onze kinderen dat kunnen leren! Wij zijn als deelnemers verenigd in een gesloten Facebook groep om ervaringen uit te wisselen en van elkaar te leren.

Hier een link naar een filmpje van het Angelman syndroom over communicatie en het podd boek.

https://angelmansyndroom.nl/actueel/tv-series-spangas-and-as/

Cursus Jane Farrall:

Deel1:http://pitthopkins.nl/wp-content/uploads/2017/05/Emergent-literacy-011.pdf

Deel2:http://pitthopkins.nl/wp-content/uploads/2017/05/Emergent-literacy-021.pdf

Deel3:http://pitthopkins.nl/wp-content/uploads/2017/05/Emergent-literacy-031.pdf

Deel4:http://pitthopkins.nl/wp-content/uploads/2017/05/Emergent-literacy-041.pdf

Piet Papavoine

Nu volgt de verhalen van Lida Talma en Petra, Inge’s PGB-er

Mijn ervaringen tijdens en na de communicatietraining van Jane Farrall

Samen met Inge haar PGB-er, Petra, heb ik deelgenomen aan de communicatietraining van Jane Farral. Het waren twee bijzonder intensieve dagen, bijzonder en intensief!

Toen Jane begon over het leren lezen en schrijven was mijn eerste gedachten “Ik zit hier verkeerd. Dit is te hoog gegrepen voor mijn meisje.” Maar al vrij snel raakte ik er van overtuigd dat ook Inge in staat is om te lezen en schrijven. Jane vertelde gepassioneerd over haar werk en liet inspireerde voorbeelden zien. Wat mij raakte is dat ze niet alleen de succesverhalen liet zien maar ook de moeilijke wegen die er soms bewandeld moeten worden om succes te ervaren. De grootste fout die wordt gemaakt is onderschatting. Precies de fout die ik maakte bij aanvang van de training . Na een eerste lange dag en geconcentreerd luisteren naar de Engelse presentatie was ik volledig overtuigd; In welke mate weet ik nog niet, maar Inge zal lezen en schrijven.

De tweede dag bevatte veel handvatten en inspirerende ideeën om met geletterdheid aan de slag te gaan. Uitgangspunt: Interesse wekken, en besef de waarde van het geschreven woord. Mijn enthousiasme werd alleen maar groter. Naast Inge (9) heb ik ook nog een vijfjarige zoon, Koen, die ook aan de slag gaat met lezen en schrijven. Jane kwam met voorbeeld naar voorbeeld waarbij ik mogelijkheden zag om met zowel met Inge als Koen aan de slag te gaan. Het idee om er gezamenlijke activiteiten van te maken met mijn beide kinderen maakte alles extra leuk.

Het was jammer dat de training na twee dagen eindigden maar ik voelde mij ook wel verzadigd met informatie. Het spontane idee om een facebookgroep te starten om zo ervaringen en ideeën te delen. Zo bestaat de mogelijkheid om ervaringen terug te koppelen en successen samen te delen.

Thuis gekomen ben ik ook aan de slag gegaan. Ik heb Inge haar eigen alfabet-boek gemaakt. Met allemaal woorden die betrekking hebben op Inge, haar geliefden en haar interesses. Heel veel eigen foto’s heb ik er ingevoegd. Voorbeelden: P van paard bevat een foto van Inge op een paard. X van Xylofoon bevat foto’s van Inge die op haar eigen xylofoon aan het spelen is. Het boek is een groot succes. Inge is er helemaal dol op. En Koen smeekt mij om een speciaal boek voor hem te maken. Interesse is dus gewekt!

Verder heb ik een afspraak gemaakt met de logopedist bij Inge op school. Inge gaat naar de Tyltylschool Rotterdam. Haar logopedist Erica en haar collega Carla waren zeer geïnteresseerd in de ervaringen van Petra en mij. Het was heel fijn om te horen dat juist lezen en schrijven dit jaar opgepakt zijn door het team en een hoop van de zaken die wij benoemde worden momenteel met behulp van de methode “leespraat” geïntegreerd in het lessenpakket. Verder hebben we veel voorbeelden benoemd waar aandachtig naar werd geluisterd. De logopedisten gaven na het gesprek ook aan dat het delen met ouders meer prioriteit dient te krijgen in het proces. Geletterdheid stopt niet na de lessen op school.

Inge haar alfabet-boek vonden ze zeer inspirerend. Volgend jaar ga ik samen met de logopedisten een avond organiseren voor andere ouders om gezamenlijk persoonlijke boeken voor onze kinderen te maken.

In mijn dagelijkse leven heeft de communicatietraining ook tot enkele veranderingen geleid. Voorlezen deed ik al veel, alleen de wijze waarop ik voorlees is veranderd. Ik lees actiever met de kinderen.

Er hangt een whiteboard waarop ik met de kinderen lijstjes en een weekplanning bijhoud. Ik laat mijn beide kinderen schrijven. We schrijven kaarten, lijstjes en zetten onze namen op tekeningen. Eigenlijk vind ik het triest om te zeggen, maar voorheen liet ik Koen wel zijn naam schrijven. Maar nu ben ik er van overtuigd dat mijn beide kinderen schrijvers zijn. En Inge? Die glundert nu van oor tot oor wanneer ze schrijft.

Ook haar moeder glundert dan van oor tot oor!

Nu Petra de Pb-er van Inge.

Zondag 21 mei, vroeg opstaan om op tijd in Haarlem te zijn. Eerst Lida ophalen en dan op weg. We weten beide niet zo goed wat te verwachten en gaan open, maar ook wel een beetje gespannen deze dagen tegemoet.                Omdat ik meer kinderen en jongeren begeleid, met verschillende aandoeningen – waaronder ook non-verbale of moeilijk communicerende, word ik door een van de eerste filmpjes en verhalen die Jane verteld al gelijk ontzettend gegrepen. Mitch lijkt in zijn doen en laten en zijn onmogelijkheid om te communiceren, zo veel op de cliënt die ik al jaren “begeleid”. Als Jane zover kan komen met Mitch, zal het ‘mij’ dan lukken om Rick de minimale middelen van het communiceren aan te leren? Al kan hij maar ja en nee aangeven!                Jane weet de immense hoeveelheid informatie goed behapbaar te houden door dat ze het afwisselt met veel humor, persoonlijke verhalen en filmpjes. Al tijdens de eerste koffiepauze, a zo’n 2 uur, kijken Lida en ik elkaar aan, ‘Inge gaat leren lezen en schrijven’. Had één van ons dat vanmorgen in de auto gezegd, had de ander haar voor gek verklaard, maar nu zijn er al allerlei plannen, voor dingen die we haar kunnen gaan aanbieden.                Hoe fijn het is dat het een kleine groep betrokken mensen is die deze dagen bijwoont, blijkt wel uit het gemak waarmee vragen kunnen worden gesteld en worden beantwoord. En is misschien wel nog meer te merken tijden de pauzes, als iedereen met elkaar verhalen, ervaringen en tips uitwisselt, inclusief Jane, die er gewoon lekker bij komt zitten in het zonnetje.                Als dag één er op zit, zijn we blij dat we heerlijk op het strand kunnen uitwaaien, want wat hebben we al veel geleerd en wat zijn we al een hoop herkenbare dingen tegen gekomen. Wij – ouders en begeleiders – zijn degene die in beperkingen denken, maar na deze dag NIET MEER! We zien nu mogelijkheden, we hebben ze zelfs letterlijk gezien in de voorbeelden van Jane, waarbij ze ook eerlijk verteld en laat zien dat je soms (veel) geduld moet hebben en dat vooruitgang niet altijd een stijgende lijn is, maar juist met sprongetjes en terugvallen gaat.

De volgende dag, opnieuw weten we niet wat we nog meer kunnen verwachten. We hebben er veel zin in, maar na gisteren, hoeveel kunnen we nog leren? Nou nog genoeg! Vandaag gaan we meer zelf aan de slag, tussen de informatie door. Dit blijkt lang niet altijd even makkelijk. Wij hebben beide nog nooit met PODD gewerkt, maar mijn vingers jeuken om er mee aan de slag te gaan. Ik zie mezelf al bijna lopen op de bruiloft van mijn broertje met PODD om mijn nek ……… nou ja bij wijze van dan. Maar het is me wel duidelijk dat als ik er goed mee wil leren communiceren, ik er meer tijd mee moet oefenen dan alleen mijn uurtjes bij Inge.                De laatste 2 powerpoints krijg ik niet helemaal meer mee, deels doordat mijn hoofd zo vol is met informatie en lijsten met ideeën, maar ook deels doordat ik bericht kreeg dat het met mijn vader plotseling niet goed ging. Dit doet me nog meer beseffen hoe enorm dankbaar we Jane moeten zijn, dat zij ondanks de situatie met haar moeder, de halve wereld over reist om ons van haar overtuiging deelgenoot te maken.

“No body is too anything, to be able to read and write.”

“Assumption of the possibility of universal literacy = the least dangerous assumption”

Dankjewel Jane! Dankjewel Violetta en Cathelijne voor het organiseren en dankjewel Lida, dat je me hebt meegevraagd.

Ondertussen ben ik al druk bezig om letters, boekjes enz. te verzamelen en aan te bieden. Inge heeft haar eerste brief geschreven en – toeval of niet – bij Rick gaan ze nu vanuit het dagverblijf ook werken aan zijn communicatie.

 

Share This Post

Leave a Reply

Lost Password

Register